Lasy prywatne w Polsce — niewykorzystany potencjał
Koncepcja autorstwa dr. inż. Stefana Traczyka, Prezesa Zarządu SLiWL.
Charakterystyka lasów prywatnych
Przeciętna wielkość lasu prywatnego będącego w posiadaniu jednego właściciela to zaledwie 1 ha. W Polsce funkcjonuje prawie 900 tys. prywatnych gospodarstw leśnych, należących do około 3 mln osób. Działki są zwykle rozdrobnione i często mają nieuregulowany stan własnościowy.
Lasy prywatne cechuje mała intensywność użytkowania surowca drzewnego oraz zaniedbania w pielęgnacji drzewostanów. Ich zasoby drzewne wynoszą 459 mln m³, a przeciętna zasobność to 257 m³/ha (w PGL LP — 290 m³/ha). Większy jest w nich udział gatunków liściastych, z przewagą drzewostanów w II i III klasie wieku (20–60 lat).
Według Wielkoobszarowej Inwentaryzacji Stanu Lasu (2016–2020) powierzchnia obszarów z roślinnością leśną nieujętych w ewidencji gruntów i budynków wynosi aż 912,5 tys. ha — to potencjalnie dodatkowe lasy prywatne.
Czym miałyby być Izby Leśne?
Zrzeszenie właścicieli
Funkcjonujące co do zasady w obrębie powiatu zrzeszenie właścicieli lasów prywatnych.
Współpraca umocowana prawnie
Forma współpracy działająca w obszarze integracji, finansowania, zagospodarowania i reprezentacji.
Samorząd leśny
Instytucja pełniąca jednocześnie rolę grup producenckich i samorządu leśnego.
Cele Izb Leśnych
Wykorzystanie potencjału
Aktywizacja zasobów lasów prywatnych, które dziś pozostają niedoszacowane.
Sprawne zarządzanie
Usprawnienie zarządzania i użytkowania drzewostanów prywatnych.
Reprezentacja i finansowanie
Działanie na rzecz właścicieli oraz pozyskiwanie dotacji i wsparć celowych.
Korzyści
Dla właścicieli lasów
Dodatkowe dochody oraz niższe koszty zarządzania, użytkowania i pielęgnacji lasu.
Dla Skarbu Państwa
Nowe miejsca pracy i dodatkowe wpływy podatkowe — VAT, PIT i CIT.
Konieczne zmiany i finansowanie
Realizacja koncepcji wymaga opracowania projektu ustawy o izbach leśnych — na wzór istniejącej ustawy o izbach rolniczych — oraz bieżącej nowelizacji kilku obowiązujących aktów prawnych.
Proponowane źródła finansowania Izb Leśnych
- udział w podatku leśnym,
- dotacje z NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska,
- środki z opłat za wyłączanie gruntów z produkcji leśnej,
- darowizny, odpisy, składki, dotacje celowe, ulgi i inne.
Konferencja „Lasy prywatne w Polsce”
Co roku organizujemy konferencję naukową poświęconą stanowi i potencjałowi lasów prywatnych, połączoną z wręczeniem Nagrody im. Kazimierza Szeptyckiego za wybitne zasługi na rzecz lasów prywatnych. Pierwsza edycja odbyła się w 2019 roku.